Een van de eerste keuzes die je als starter maakt, is de rechtsvorm van je bedrijf. Voor de meeste ondernemers komt het neer op twee opties: de eenmanszaak of de besloten vennootschap (bv). Beide hebben voor- en nadelen. In dit artikel lees je de belangrijkste verschillen en wanneer welke rechtsvorm logisch is.
De verschillen in het kort
| Eenmanszaak | Bv | |
|---|---|---|
| Oprichten | Inschrijven bij de KVK | Via de notaris, daarna inschrijving KVK |
| Aansprakelijkheid | Je bent privé aansprakelijk | In principe alleen de bv (met uitzonderingen) |
| Belasting | Inkomstenbelasting (box 1) | Vennootschapsbelasting + box 2 bij uitkering |
| Ondernemersaftrek | Ja, als je aan de voorwaarden voldoet | Nee |
| Salaris | Je neemt winst op | Je bent in loondienst van je eigen bv (dga) |
| Kosten en administratie | Laag | Hoger: notaris, jaarrekening, salarisadministratie |
De eenmanszaak
De eenmanszaak is de eenvoudigste rechtsvorm. Je schrijft je in bij de KVK en je kunt beginnen. Er is geen startkapitaal nodig en de administratie is overzichtelijk. Fiscaal ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting. Haal je het urencriterium, dan heb je recht op ondernemersaftrek, zoals de zelfstandigenaftrek en de startersaftrek. Daarnaast geldt de mkb-winstvrijstelling.
Het grootste nadeel: er is geen scheiding tussen jou en je bedrijf. Gaat het mis, dan kunnen schuldeisers ook aan je privévermogen komen, zoals je spaargeld of huis. Ook stijgt je belastingtarief mee met je winst. Bij hoge winsten betaal je over een deel van je inkomen het hoogste tarief in box 1.
De bv
Een bv is een rechtspersoon. Je richt hem op bij de notaris en bent als directeur-grootaandeelhouder (dga) in loondienst van je eigen bedrijf. Het minimumkapitaal is maar één eurocent, maar de oprichting en het jaarlijkse onderhoud kosten wel meer dan een eenmanszaak.
Over de winst betaalt de bv vennootschapsbelasting. Dat tarief is 19% over de eerste € 200.000 winst en 25,8% daarboven. Keer je winst uit als dividend, dan betaal je daarover privé nog box 2-belasting. Daarnaast moet je jezelf een marktconform salaris betalen. Lees daarover meer in ons artikel over het dga-salaris.
Het voordeel van een bv is de beperkte aansprakelijkheid: in principe is alleen het vermogen van de bv aansprakelijk. Let op: banken vragen vaak een persoonlijke borgstelling, en bij onbehoorlijk bestuur kun je als bestuurder alsnog privé aansprakelijk worden gesteld.
Wanneer kies je voor welke rechtsvorm?
Een eenmanszaak is vaak logisch als
- je net start en je winst nog onzeker is
- je een beperkt risico loopt op grote claims
- je wilt profiteren van de ondernemersaftrek en de startersaftrek
- je de administratie en kosten laag wilt houden
Een bv wordt interessant als
- je winst structureel hoog is (vaak genoemd: vanaf ruwweg een ton per jaar, afhankelijk van je situatie)
- je winst in het bedrijf wilt laten om te investeren
- je grotere risico’s loopt of met grote opdrachtgevers werkt
- je met meerdere aandeelhouders wilt samenwerken of investeerders wilt aantrekken
Eerst eenmanszaak, later een bv
Veel ondernemers beginnen met een eenmanszaak en stappen over op een bv zodra de winst groeit. Dat kan vaak fiscaal gunstig via een geruisloze inbreng. Hoe dat werkt, lees je in eenmanszaak omzetten naar een bv.
Tip: laat bij twijfel een berekening maken door een boekhouder of fiscalist. Het omslagpunt hangt af van je winst, je privésituatie en je plannen.
Veelgestelde vragen
Is een bv altijd goedkoper qua belasting?
Nee. Bij lage en gemiddelde winsten is een eenmanszaak door de ondernemersaftrek en de mkb-winstvrijstelling vaak voordeliger. Een bv wordt pas interessant bij hogere winsten.
Kan ik als eenmanszaak personeel aannemen?
Ja. Ook met een eenmanszaak kun je werkgever zijn. De rechtsvorm bepaalt niet of je personeel mag hebben.
Wat is een vof?
Een vennootschap onder firma (vof) is een samenwerkingsvorm voor twee of meer ondernemers. Net als bij de eenmanszaak ben je privé aansprakelijk, en elke vennoot is hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de vof.
